Hỏi tài xế đường dài nên ăn gì, câu trả lời thực tế nhất không phải là ăn món gì cao siêu, mà là ăn theo cách nào. Chia nhỏ bữa, ăn vừa đủ trước mỗi chặng, uống nước đều, và tuyệt đối tránh bữa no nê giữa hành trình. Ăn no là nguyên nhân số một khiến người lái gà gật ở chặng sau.
Mình bán yến ở Hải Phòng, khách quen có kha khá anh chạy container tuyến cảng và chạy hàng Bắc Nam. Những gì viết dưới đây phần lớn là góp nhặt từ chính các anh, cộng thêm phần bảo quản đồ ăn trên xe mà nghề mình rành.
Ba vấn đề ăn uống kinh điển của tài xế đường dài
Nhìn kỹ thì mọi rắc rối đều quy về ba thứ:
- Giờ ăn trôi theo lịch hàng, không theo đồng hồ sinh học. Bốc hàng xong lúc mấy giờ thì ăn lúc đó. Có hôm nhịn tới quá trưa rồi ăn bù một bữa rất nặng.
- Phụ thuộc hoàn toàn vào quán dọc đường. Món nhiều dầu mỡ, mặn, đơn điệu; rau xanh gần như vắng mặt.
- Uống ít nước vì ngại dừng xe. Đây là thói quen phổ biến nhất và cũng gây mệt nhất, vì thiếu nước làm đầu óc trì trệ rất nhanh.
Ba thứ này cộng lại tạo ra vòng lặp quen thuộc: đói lả, ăn no, buồn ngủ, cà phê đặc, tim đập nhanh, tối lại khó ngủ. Chuyến sau lặp lại y hệt.
Vì sao ăn no giữa chuyến làm buồn ngủ hơn
Sau một bữa thật no, cơ thể dồn nguồn lực cho việc tiêu hoá, và cảm giác uể oải kéo đến khá nhanh. Bữa càng nhiều tinh bột tinh chế và dầu mỡ thì cảm giác nặng nề càng rõ. Với người ngồi yên một chỗ sau vô lăng, trạng thái đó nguy hiểm hơn nhiều so với người đang đi lại vận động.
Nhiều anh đối phó bằng cà phê đặc. Cách này giải quyết được nửa tiếng, đổi lại giấc ngủ ở bến nghỉ bị phá, và chuyến hôm sau mệt hơn. Đổi cách ăn rẻ hơn và bền hơn đổi bằng cà phê.
Nguyên tắc chia nhỏ bữa theo chặng
Quy tắc mình hay gợi ý là chia thành nhiều lần nhỏ, mỗi lần ăn tới khoảng bảy phần no là dừng:
| Thời điểm | Nên có gì | Nên tránh |
|---|---|---|
| Trước khi khởi hành | Bữa nhẹ có đạm: trứng, sữa, cháo, phở ít nước béo | Bữa quá no, đồ chiên ngập dầu |
| Giữa chặng, mỗi 2–3 tiếng | Một món nhỏ: chuối, hạt, bánh mì nhỏ, một hũ yến chưng | Nước ngọt có ga, đồ ăn vặt quá mặn |
| Bữa chính dọc đường | Có rau, có canh, ăn vừa phải | Ăn bù cho bữa đã bỏ |
| Trước khi nghỉ dài | Bữa nhẹ, ưu tiên dễ tiêu | Rượu bia, cà phê sát giờ ngủ |
Điểm mấu chốt: đừng để bụng rỗng quá lâu rồi ăn bù. Cứ ba tiếng nạp một chút, cơ thể đỡ phải xoay xở giữa hai thái cực đói và no.
Đồ ăn nhẹ nên có sẵn trên cabin
Danh sách này gọn, rẻ và giữ được lâu trong điều kiện xe:
- Nước lọc, để nhiều hơn bạn nghĩ. Ít nhất hai lít cho một ngày chạy.
- Chuối, táo, cam. Chuối tiện nhất vì không cần dao, không cần rửa.
- Hạt điều, hạnh nhân, lạc rang không muối. Một nắm nhỏ là đủ, ăn nhiều dễ ngán.
- Bánh mì lạt hoặc bánh quy ít ngọt, để chống cồn cào giữa hai chặng.
- Sữa hộp nhỏ hoặc một hũ yến chưng cho lúc mệt mà không muốn ăn đồ nặng.
- Trứng luộc nếu chuyến trong ngày, tối đa nửa ngày là nên ăn hết.
Nguyên tắc chọn: món nào ăn được bằng một tay, không rơi vụn khắp cabin, không cần hâm nóng thì món đó phù hợp.
Yến hũ trên xe: bảo quản thế nào khi không có tủ lạnh
Đây là câu hỏi mình nhận thường xuyên nhất từ khách chạy xe. Nói ngắn gọn: hũ yến chưng chưa mở nắp có thể để ở nhiệt độ thường trong thời hạn ghi trên nhãn, nhưng cabin xe là môi trường khắc nghiệt hơn nhà bếp, nên cần thêm vài lưu ý.
- Tránh nắng trực tiếp. Đừng để hũ trên taplo hay khay cạnh kính. Buổi trưa chỗ đó nóng khủng khiếp.
- Cất trong hộp xốp nhỏ hoặc túi giữ nhiệt. Thêm một viên đá khô hoặc gel lạnh là ổn cho cả ngày chạy.
- Uống hết ngay sau khi mở nắp. Đã mở mà để lại thì không nên giữ tiếp trên xe.
- Quan sát trước khi dùng. Nắp phồng, nước đục bất thường hoặc có mùi lạ thì bỏ, đừng tiếc.
- Đừng trữ quá nhiều. Mang đủ cho chuyến đi, phần còn lại để ở nhà nơi mát mẻ.
Về sản phẩm, hai loại hợp với cabin nhất là Yến Hũ Đông Trùng 2g giá 50.000đ mỗi hũ và Yến Sâm Đông Trùng giá 55.000đ mỗi hũ. Cả hai đều là hũ nhỏ dùng gọn một lần, mở ra uống ngay không cần thìa đũa gì phức tạp, hợp với lúc dừng đèn đỏ hay tấp vào lề nghỉ mười phút. Xem chi tiết tại Yến Hũ Đông Trùng 2g và Yến Sâm Đông Trùng. Nếu chuyến đi dài ngày, bạn tham khảo thêm Mang Yến Sào Đi Du Lịch Và Công Tác Cần Lưu Ý Gì?.
Ba thứ quan trọng hơn đồ bổ: nước, giấc ngủ, giờ nghỉ
Nói thật lòng, dù bạn mua bao nhiêu đồ bồi bổ thì ba thứ dưới đây vẫn quyết định nhiều hơn:
- Nước. Cứ một tiếng uống vài ngụm, đừng chờ khát. Ngại dừng xe thì tính luôn điểm dừng vào lịch trình.
- Giấc ngủ. Ngủ đủ trước chuyến quan trọng hơn mọi thứ nạp vào giữa chuyến. Buồn ngủ thì tấp vào chỗ an toàn chợp mắt mười lăm phút, hiệu quả hơn hẳn cà phê thứ ba.
- Giờ nghỉ giữa chặng. Xuống xe đi lại vài phút mỗi hai tiếng giúp đầu óc tỉnh táo và đỡ mỏi lưng.
Yến chỉ là phần bổ sung dinh dưỡng cho những lúc ăn uống thất thường, nhiều bác tài dùng để đỡ trống bụng giữa chặng mà không thấy nặng người. Nó không thay được giấc ngủ, và cũng không nên bị kỳ vọng như vậy. Về thời điểm dùng hợp lý, bạn xem thêm Nên Ăn Yến Sào Lúc Nào Trong Ngày Để Hấp Thu Tốt Nhất?; còn nếu bạn hay chạy đêm thì bài Làm Ca Đêm Ăn Uống Thế Nào? Gợi Ý Cho Người Trực Đêm sát với lịch của bạn hơn.
Bác tài nào cần chuẩn bị đồ cho chuyến dài, cứ gọi 0843.623986 để mình gợi ý số lượng vừa đủ theo số ngày chạy. QiQi Yến Sào có nhiều cơ sở tại Hải Phòng, tiện đường bạn ghé lấy trước giờ nổ máy cũng được.
Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
